Περιοχή Παρέμβασης

Ως «Περιοχή Παρέμβασης» ορίζουμε την Περιφερειακή Ενότητα Άρτας (στο εξής: Π.Ε.Α.), που βάσει της συνένωσης που πραγματοποιήθηκε με το Νόμο 3852/2010, (ΦΕΚ 87/7-6-2010 τεύχος Α’): Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης περιλαμβάνει τους ακόλουθους τέσσερις νέους Δήμους:
Δήμος Αρταίων με έδρα την Άρτα αποτελούμενος από τους πρώην Δήμους Αρταίων, Αμβρακικού, Βλαχέρνας, Φιλοθέης και Ξηροβουνίου.
- Δήμος Νικολάου Σκουφά με έδρα το Πέτα και ιστορική έδρα το Κομμένο αποτελούμενος από τους πρώην Δήμους Πέτα, Αράχθου, Κομποτίου και την πρώην κοινότητα Κομμένου.
- Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη με έδρα την Άνω Καλεντίνη και ιστορική έδρα τις πηγές Τετραφυλίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται ορεινός, αποτελούμενος από τους πρώην Δήμους Ηρακλείας, Γεωργίου Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας.
- Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων με έδρα το Βουργαρέλι, ο οποίος χαρακτηρίζεται ορεινός, αποτελούμενος από τους πρώην Δήμους Αθαμανίας, Αγνάντων και τις πρώην κοινότητες Θεοδωριανών και Μελισσουργών.

Η Περιφέρεια της Ηπείρου (στο εξής Π.Η.) περιλαμβάνει τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες (στο εξής: Π.Ε.) την Π.Ε.Α. με πρωτεύουσα την Άρτα, την Π.Ε. Θεσπρωτίας με πρωτεύουσα την Ηγουμενίτσα, την Π.Ε. Ιωαννίνων με πρωτεύουσα τα Ιωάννινα και την Π.Ε. Πρέβεζας με πρωτεύουσα την Πρέβεζα. Η διοικητική έδρα της περιφέρειας βρίσκεται στην πόλη των Ιωαννίνων και οι διοικητικές έδρες των Περιφερειακών ενοτήτων εδρεύουν στις αντίστοιχες πρωτεύουσες τους.

Η Π.Ε.Α. καταλαμβάνει το νοτιανατολικό τμήμα της Ηπείρου και έχει έκταση 1.612 τ. χλμ. Συνορεύει βόρεια με τις Π.Ε. Ιωαννίνων και Τρικάλων, ανατολικά με τις Π.Ε. Τρικάλων, Καρδίτσας και Αιτωλοακαρνανίας, νότια με την Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας, δυτικά με τις Π.Ε.. Πρέβεζας και Ιωαννίνων, ενώ νότια βρέχεται από τον Αμβρακικό Κόλπο. Πρωτεύουσα της Π.Ε.Α. είναι η Άρτα και το 39,53% του συνολικού πληθυσμού είναι αστικός και το 60,47% αγροτικός.

Ο αστικός πληθυσμός της Π.Η. ανέρχεται στο 47,30% περίπου του συνολικού της πληθυσμού ενώ o αγροτικός πληθυσμός της Περιφέρειας ανέρχεται στο 52,70% του συνόλου εκ των οποίων το 50% ζει σε πεδινές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές.

Προβλήματα & Δυνατότητες της Περιοχής Παρέμβασης

Α. Τα σημαντικότερα προβλήματα της Περιοχής Παρέμβασης

Η ανεργία στην περιοχή παρέμβασης αυξάνεται συνεχώς: Η ανεργία παρουσιάζει αυξητικές τάσεις διαχρονικά και αναμένεται να επιδεινωθεί σημαντικά στα πλαίσια της ύφεσης της εθνικής οικονομίας των τελευταίων χρόνων. Η Π.Ε.Α. παρουσιάζει ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα στον τομέα της ανεργίας, πράγμα που δημιουργεί οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στον πληθυσμό και ιδιαίτερα στους νέους και τους μακροχρόνια άνεργους.

Αναλυτικότερα, τόσο τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΑΕΔ όσο και οι πραγματοποιούμενες αναγωγές σε σημερινά δεδομένα υποεκτιμούν το ποσοστό ανεργίας στην περιοχή παρέμβασης. Το ποσοστό ανεργίας στην Π.Ε.Α. σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΑΕΔ κατά μέσο όρο στο 21-22%, ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο.

Το ποσοστό ανεργίας των γυναικών είναι υψηλότερο από των ανδρών, ακολουθώντας την αντίστοιχη τάση σε επίπεδο χώρας. Η ηλικιακή ομάδα άνω των 45 ετών με χαμηλά τυπικά προσόντα, σύμφωνα με τα στοιχεία των ΚΠΑ του ΟΑΕΔ της περιοχής παρέμβασης φαίνεται να συγκεντρώνει ένα υψηλό ποσοστό ανέργων.

Το ποσοστό των «νέων ανέργων», δηλαδή όσων εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας αναζητώντας απασχόληση εμφανίζουν αύξηση. Ο υψηλότερος ρυθμός αύξησης ανέργων παρατηρείται στους νέους ηλικίας έως 31 ετών, στις ηλικίες των οποίων λογικά εμφανίζεται και το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας.

Αναλυτικότερα, η ανεργία πλήττει περισσότερο τις ηλικίες των 20-24 ετών και ακολουθούν αμέσως μετά οι ηλικίες των 25-29 για αμφότερα τα δύο φύλα. Υπάρχει επίσης το φαινόμενο της «κρυφής ανεργίας», καθώς ένα σημαντικό ποσοστό των γυναικών που δηλώνουν «νοικοκυρές» στα πλαίσια διαφορετικών συνθηκών θα ήταν διατεθειμένο να ενταχθεί στην αγορά εργασίας.

Η κατανομή της ανεργίας, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο εκπαίδευσης, έχει ως εξής: το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας παρατηρείται σε όσους δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο. Ακολουθούν τα άτομα που έχουν τελειώσει μερικές τάξεις δημοτικού και οι απόφοιτοι τριτάξιας μέσης εκπαίδευσης. Χαμηλότερα ποσοστά παρατηρούνται σε όσους έχουν διδακτορικό ή μεταπτυχιακό και στους πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το εκπαιδευτικό επίπεδο του πληθυσμού της περιοχής παρέμβασης κινείται σε χαμηλά επίπεδα. Αναμφίβολα, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των κατοίκων δυσχεραίνει την ανάπτυξη σύγχρονων οικονομικών δραστηριοτήτων με έμφαση στη νέα τεχνολογία αλλά και τον εκσυγχρονισμό των τομέων εκείνων της παραδοσιακής οικονομικής βάσης που είναι δυνατόν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν.

Ειδικότερα:

Μέσα από την εξέταση και ανάλυση των στατιστικών δεικτών προκύπτει ότι το 40,68% είναι απόφοιτοι υποχρεωτικής εκπαίδευσης, δηλαδή δημοτικού (25,50%) και γυμνασίου (15,18%). Επιπλέον, το ποσοστό των αποφοίτων λυκείου (γενικού και τεχνικού) αγγίζει το 26,05% και το ποσοστό των αποφοίτων μεταλυκειακής εκπαίδευσης (ΙΕΚ) το 6,23%. Επίσης, χαμηλό σχετικά είναι και το ποσοστό των πτυχιούχων ΑΕΙ και ΤΕΙ (12,27%), όπως και το ποσοστό των κατόχων μεταπτυχιακού ή/και διδακτορικού τίτλου σπουδών (0,50%). Σημειώνεται ότι το ποσοστό των αναλφάβητων είναι 5,35%. Το ποσοστό εκείνων που τελείωσαν το Δημοτικό αλλά γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση ανέρχεται στο 8,92%. Αναμφισβήτητα, η εικόνα αυτή αποτυπώνει ένα ιδιαίτερα χαμηλό εκπαιδευτικό επίπεδο του πληθυσμού της περιοχής παρέμβασης.

Ο ενεργός πληθυσμός της περιοχής παρέμβασης κατηγοριοποιείται σε τρεις τομείς: πρωτογενή (γεωργία–κτηνοτροφία–αλιεία), δευτερογενή (βιοτεχνία–βιομηχανία) και τριτογενή τομέα απασχόλησης (υπηρεσίες–εξυπηρετήσεις).

Η Π.Η. παράγει το 2,3% του συνολικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της χώρας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Π.Η. βρίσκεται σε χαμηλότερη θέση από το αντίστοιχο μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας. Συγκεκριμένα, ανέρχεται στο 75,00% του μέσου κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας για το έτος 2008 και καταλαμβάνει την 9η θέση στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Η Π.Η. παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά συγκέντρωσης στην αυτό-απασχόληση, ενώ η πλήρους και αορίστου χρόνου απασχόληση, παρά το γεγονός ότι την τελευταία δεκαετία αυξήθηκε σημαντικά, υπολείπεται συγκρινόμενη με αυτή του συνόλου της χώρας. Χαμηλή αναλογία, σε σύγκριση με τα εθνικά δεδομένα, παρουσιάζουν η προσωρινή και ιδιαίτερα η μερική απασχόληση, ενώ υψηλή είναι η αναλογία των βοηθών πλήρους απασχόλησης στην οικογενειακή επιχειρηματικότητα, αλλά με τάση μείωσης την τελευταία δεκαετία.

Β. Τα πλεονεκτήματα και οι αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής παρέμβασης

Η περιοχή παρέμβασης διαθέτει τα εξής πλεονεκτήματα πάνω στα οποία μπορεί να βασιστεί η αναπτυξιακή της πορεία:

- Υποδομές: Τα έργα υποδομής όπως η Εγνατία οδός, το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, η υποθαλάσσια ζεύξη Ακτίου – Πρέβεζας, η συνεχής βελτίωση του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου, καθιστούν την Π.Η. και κατ’ επέκταση την Π.Ε.Α. σημαντικό κόμβο στο Ελλαδικό χώρο, κυρίως εμπορικά και τουριστικά.

- Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία: Η ύπαρξη βασικών προϋποθέσεων ανάπτυξης του τουρισμού με δεδομένο το ιδιαίτερο φυσικό κάλος της περιοχής, δημιουργούν τις βάσεις για περαιτέρω ενίσχυσή του. Η ανάδειξη σε κέντρο εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ΤΕΙ Ηπείρου) και υπηρεσιών προσφέρουν διαπεριφερειακές και διασυνοριακές δυνατότητες ανάπτυξης σε σχέση με την Αλβανία και τη Δυτική Βαλκανική. Επιπλέον, η συνεχής μεγέθυνση του διακρατικού εμπορίου με τις Βαλκανικές χώρες αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης. Η παραγωγή επώνυμων γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων ποιότητας παρουσιάζουν διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση στην Ελληνική, την Ευρωπαϊκή και τη διεθνή αγορά και αυτό αποτελεί ένα συγκριτικό πλεονέκτημα. Η ανάπτυξη των επιχειρήσεων – προώθηση των τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη βελτίωση της εσωτερικής οργάνωσης της λειτουργίας των επιχειρήσεων με σύγχρονα μέσα τεχνολογιών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιακών σε συνδυασμό με τις ευκαιρίες προβολής που προσφέρει σήμερα το διαδίκτυο, μπορούν να συμβάλουν δραστικά στην προβολή και διάθεση των τοπικών προϊόντων και των υπηρεσιών της Π.Ε.Α. Η λειτουργία συνεταιριστικών σχημάτων (οι οποίες έχουν σημαντική δραστηριοποίηση στην περιοχή), μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και όχημα για την περαιτέρω ανάπτυξη και να οδηγήσει σε τόνωση της απασχόλησης και των εισοδημάτων των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής. Τέλος, η χρήση των ΤΠΕ μπορεί να προσδώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους παραδοσιακούς κλάδους παραγωγής.

- Περιβάλλον: Ο σημαντικός οικολογικός πλούτος, τα φυσικά οικοσυστήματα, οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες σε προστατευόμενες περιοχές, μπορούν να οδηγήσουν σε οργανωμένη επιχειρηματική και περιβαλλοντική ανάπτυξη.

- Αγροτικός χώρος: Η ύπαρξη βασικών προϋποθέσεων ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα παραγωγής με την καλλιέργεια ποιοτικών βιολογικών αγροτικών προϊόντων και την ενίσχυση του κλάδου της κτηνοτροφίας, δημιουργεί θετική αλληλεξάρτηση με το δευτερογενή τομέα (μεταποίηση αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων).

- Εναλλακτικές Πηγές Ενέργειας: Ο σημαντικός πλούτος της περιοχής, όπως το γεωθερμικό πεδίο Συκαιών, το υδροδυναμικό της περιοχής, η ηλιοφάνεια αλλά και άλλες εναλλακτικές πηγές ενέργειας, μπορούν να οδηγήσουν σε επιχειρηματική ανάπτυξη.

Επιχορηγηση Επιχειρησεων τοπσα

 

 

Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης